top of page
  • Debbie Sprenger

Inteelt bij de Maine Coon

Wat is inteelt?


Inteelt ontstaat wanneer familieleden of nauw verwante individuën met elkaar worden verpaard. Bijvoorbeeld halfbroer en halfzus, vader en dochter, nicht en neef of grootmoeder en kleinzoon. We spreken over inteelt wanneer er binnen de laatste 4 generaties dubbele voorouders te vinden zijn. 

​Soms passen fokkers inteelt bewust toe. Inteelt is namelijk de eenvoudigste weg om bepaalde eigenschappen van de ouderdieren door te geven aan het nageslacht en daarmee "vast te leggen".  Tegelijkertijd kan het ook de slechte eigenschappen vergroten of verborgen schadelijke recessieve genen de kans geven om tot uiting te komen. Hierdoor kunnen genetische ziektes en gebreken plotseling aan het licht komen. Met inteelt verparingen neem je dus een groot risico.

Elk gen bestaat uit twee allelen, één van de vader en één van de moeder. Door inteelt toe te passen wordt de homozygositeit vergroot: dat houdt in dat de kans groter is dat het nageslacht per gen twee exacte dezelfde allelen krijgt van de ouders. Hierdoor leidt inteelt tot een vernauwing van de genenpool (lagere genetische diversiteit).

Wat is lijnteelt?


Bij lijnteelt wordt er een verparing gedaan met katten die verwant zijn, maar niet in de eerste graad. Bij lijnteelt ligt de verwantschap een stuk verder weg dan bij inteelt. Lijnteelt combinaties delen bijvoorbeeld dezelfde voorouders van 4 of 5 generaties geleden. De fokker past in dit geval geen directe inteelt toe, maar krijgt toch nageslacht met een hoger inteeltpercentage dan de ouders. Lijnteelt is een afgezwakte vorm van inteelt, welke binnen de fokwereld veel wordt toegepast. Ook lijnteelt leidt tot een lagere genetische diversiteit, maar met een kleinere stap dan bij een inteelt verparing.

Inteelt coëfficiënt 


De inteelt coëfficiënt (verder aangeduid als inteelt %) berekent de waarschijnlijkheid dat 2 allelen hetzelfde kunnen zijn (homozygoot) door de verwantschap in de voorouders te calculeren. 

Voorbeelden van een inteelt coëfficiënt zijn:

  • Verparing tussen broer en zus: geeft een verhoging van het inteelt % van het nageslacht met 25%

  • Verparing tussen ouder en kind: verhoging van 25%

  • Verparing tussen halfbroer en halfzus: verhoging van 12.5%

  • Verparing tussen grootouder en kleinkind: verhoging van 12.5%

  • Verparing tussen neef en nicht: verhoging van 6,25%

Het inteelt % is een kansberekening van de homozyositeit van de genen. De berekening gaat uit van het gemiddelde. Om de totale verwantschap te berekenen van de ouders, is het noodzakelijk om de hele lijn hierin mee te nemen tot aan de Foundation katten waar de lijn mee is begonnen. Je kunt dan de totale inteelt berekenen van de kat waarin alle bekende voorouders zijn meegenomen. Wil je de feitelijke hetererozygositeit (genetische diversiteit) meten, dan kan je dit doen via een DNA test. Daarbij wordt in het DNA duizenden genen bekeken of deze 2 dezelfde of 2 verschillende allelen hebben. MycatDNA is een lab waar je de genetische diversiteit van je kat kunt laten testen.

Inteelt en gezondheid


Elk individu draagt gemiddeld honderden schadelijke recessieve genen. Dit hoeft helemaal geen problemen te geven, zolang de kat maar 1 kopie erft van een van beide ouders. Wanneer je een kat met directe familie verpaard, is de kans groot dat deze kat dezelfde schadelijke recessieve genen draagt en dat het nageslacht twee kopieen erft, waardoor een probleem zichtbaar kan worden. Een inteelt of lijnteelt verparing kan hierdoor direct gevolgen hebben voor de gezondheid van het nageslacht.


Er zijn veel studies gedaan naar het effect van inteelt op een populatie. Hieruit blijkt dat de belangrijkste risico's en problemen die kunnen ontstaan door inteeltdepressie de volgende zijn:

  • zwakker immuunsysteem en daardoor verhoogde kans op ziektes en aandoeningen (denk bijvoorbeeld aan FIP, kanker op jonge leeftijd, infecties, allergieen en gebitsproblemen​​)

  • problemen met de vruchtbaarheid (lage kwaliteit sperma of niet zwanger kunnen worden)

  • verlaagde