top of page
  • Debbie Sprenger

HD analyse voor de Maine Coon (deel 1)

Introductie - Wat is heup dysplasie?

Katten met heup dysplasie hebben een vervormd heupgewricht. De heupkom kan te ondiep zijn om de heupkop goed te kunnen ondersteunen, waardoor de heupkop niet goed past. Dit kan resulteren in het onherstelbaar degenereren van het kraakbeen. Wanneer er geen kraakbeen meer is, zullen de botten elkaar raken bij het bewegen. Dit is erg pijnlijk voor een kat en kan leiden tot manklopen. Bij ernstige heup dysplasie is een operatie soms onvermijdelijk om de kwaliteit van het leven te verbeteren.

Heup dysplasie is algemeen bekend bij honden. Het kan ook bij andere zoogdieren voorkomen, zoals paarden, koeien, geiten en katten. Het komt ook bij mensen voor.

Heup dysplasie bij katten

Er wordt door kattenfokkers niet veel getest op HD tot nu. Maine Coon fokkers zijn de meest actieve HD testers (met 5.329 HD testresultaten binnen het Pawpeds gezondheidsprogramma). Niet omdat HD het meeste voorkomt bij de Maine Coon, want dit is niet het geval, het kan potentieel in elk ras voorkomen. Wel is HD door Maine Coon fokkers opgemerkt bij hun katten waardoor ze hebben besloten hier wat aan te doen. Door een actief gezonheidsprogramma op te stellen kunnen fokkers het probleem monitoren en onder controle houden binnen het ras. De Brits korthaar en langhaar heeft 279 rontgenfoto's laten evalueren door Pawpeds. Er zijn ook rontgenfoto's voor andere kattenrassen ingestuurd, maar niet veel. In dit artikel focus ik me echter op de Maine Coon, omdat dit het enige ras is die voldoende testresultaten heeft om verder te kunnen onderzoeken. Maar voordat ik dat doe, wil ik eerst een grafiek laten zien waarbij de HD resultaten van de Maine Coon vergeleken wordt met andere rassen. De Brits korthaar/langhaar heeft immers genoeg data om op het hoogste niveau te kunnen vergelijken. Ik heb hier ook andere rassen in genoemd ter indicatie, maar eigenlijk hebben deze te weinig testresultaten om hier goede conclusies uit te kunnen trekken.


Voor een beter begrip van de grafieken en de rest van dit artikel, leg ik eerst uit welke verschillende HD statussen Pawpeds hanteert. Deze informatie komt van de Pawpeds website:

  • Normal: goede heupen, zonder afwijkingen

  • Borderline: geen perfecte structuur maar niet opvallend dysplastisch. (In 2013 is besloten deze status niet langer te gebruiken, maar effectief is deze niet meer gebruikt nadat Per Eksell de evaluaties heeft overgenomen in 2014 van Lars Audell.)

  • Grade 1: de mildste vorm van dysplasie

  • Grade 2: gemiddeld aangetaste heupen

  • Grade 3: ernstig aangetaste heupen


Voordat je de getoonde grafieken interpreteert, zijn er twee dingen die je moet weten:

  1. In het HD gezondheidsprogramma van Pawpeds worden beide heupen afzonderlijk beoordeeld en krijgen elk een eigen resultaat. Bij deze analyse gebruik ik slechts 1 resultaat van beide heupen, en dat is de slechtste uitslag. Als bijvoorbeeld een kat een normale linkerheup heeft en graad 2 aan de rechterheup, dan reken ik dit resultaat als graad 2. Hou in het achterhoofd wanneer je de grafieken bekijkt, dat alleen de slechtste heup telt.

  2. Deze data is gedownload van de gezondheidsdatabase van Pawpeds op 12 juli 2020. De resultaten die toen geregistreerd waren maar nog niet gepubliceerd, zijn buiten deze analyse gehouden.


Grafiek 1: HD per ras
Grafiek 1: HD per ras

Wanneer je grafiek 1 bekijkt, dan valt op dat 59,3% van de Maine Coons die gedurende het HD gezondheidsprogramma getest zijn, normale heupen hebben. Voor een Brits korthaar/langhaar ligt dit percentage een stuk lager op 39,4%. De rechterbalk die het totaal aangeeft is vooral gebaseerd op het hoge aantal geteste Maine Coons, aangezien 93% van de totale resultaten van een Maine Coon afkomstig zijn. De Brits kort/langhaar brengt het gemiddelde iets omlaag. Dan zijn er nog een paar resultaten van andere rassen die getoond worden. Maak niet de fout om te denken dat HD niet voorkomt in rassen die niet genoemd worden in grafiek 1. Voor de meeste rassen hebben we gewoonweg geen data. De resultaten van de balk "Other breeds"