top of page
  • Debbie Sprenger

Gezondheidsprogramma Pawpeds

Wat is een gezondheidsprogramma?


Een gezondheidsprogramma is een georganiseerde manier voor fokkers om samen te werken aan het verbeteren van de gezondheid van het ras waar ze mee fokken. Een gezondheidsprogramma richt zich op het verminderen of elimineren van een bepaalde erfelijke aandoening op een verantwoorde manier.


Hoe zet je een succesvol gezondheidsprogramma op?


Om een gezondheidsprogramma op te zetten moet er sprake zijn van een serieus erfelijk probleem waar veel katten in het ras mee te maken hebben. We moeten zorgen dat er niet voor elk probleem een gezondheidsprogramma worden opgezet, hierdoor verliezen we onze focus en draagvlak. Het is beter om samen gefocust een paar veel voorkomende ernstige problemen aan te pakken.

Een gezondheidsprogramma heeft draagvlak nodig. Het is belangrijk dat fokkers begrijpen waarom een test nodig is en op vrijwillige basis willen participeren. Hierbij moet rekening gehouden worden met de uitvoerbaarheid van de test. Wanneer het testen te omslachtig is, te kostbaar of te stressvol voor een kat, kunnen veel fokkers afhaken.


Betrouwbaarheid


De resultaten moeten betrouwbaar zijn. Om samen een erfelijke aandoening te kunnen verminderen in het ras, is het belangrijk dat we als fokkers er vanuit kunnen gaan dat de testuitslagen kloppen en onderling vergelijkbaar zijn, zodat we hier gezamenlijk conclusies uit kunnen trekken. Dit kun je doen door de volgende maatregelen te treffen:

  • Het verifieren van de chip ID door de dierenarts of specialist die het onderzoek uitvoert. Hierdoor weten we zeker dat het onderzoek gedaan is op dezelfde kat als de kat die op het onderzoeksformulier vermeld staat.

  • Consistentie in de methodiek en beoordeling van de aandoening. Om resultaten met elkaar te kunnen vergelijken is het belangrijk dat het onderzoek op dezelfde manier uitgevoerd wordt, waarbij aan dezelfde kwaliteitseisen is voldaan en hetzelfde protocol gebruikt wordt. Dit kun je realiseren door de beoordeling te laten doen door dezelfde mensen. Wanneer dit vanwege de afstand niet realiseerbaar is, zou je verschillen kunnen voorkomen door goede richtlijnen op te stellen waar een onderzoek aan moet voldoen. Wanneer de beoordeling te uiteenlopende resultaten geeft, is het namelijk onmogelijk geworden om een betrouwbaar beeld te krijgen van de totale populatie.

  • Vooraf toestemming geven voor publicatie. Om een realistisch beeld te krijgen hoe vaak een aandoening voorkomt, is het belangrijk om ook de minder goede resultaten in te sturen. Door het testformulier te laten ondertekenen voor publicatie voorafgaand aan de test, krijgen we inzicht in zowel de goede als de slechte resultaten.

  • De resultaten moeten worden ingestuurd door de dierenarts of specialist zelf en niet door de fokker/eigenaar van de kat. Ook dit draagt bij in het verkrijgen van alle resultaten, goed of slecht. Het ontvangen van ook de slechte resultaten is essentieel om zo een goed beeld te krijgen hoe vaak de aandoening voorkomt in het ras. Wanneer we weten hoe vaak een aandoening voorkomt, dan kunnen we ook de fokrichtlijnen hierop toepassen. Je wilt namelijk voorkomen dat fokkers te selectief katten uitsluiten van de fok, wat de genenpool ernstig kan versmallen. Bij een aandoening die in 5% van de populatie voorkomt, zou je eerder een fokadvies geven om al deze katten uit te sluiten. Terwijl wanneer een aandoening bijvoorbeeld bij 30% van de populatie voorkomt, het zeer onverstandig is om al deze katten uit te sluiten van de fok, omdat je hiermee tevens een hele hoop goede genen en dus kwaliteiten zou weggooien.


Open register


Een belangrijk onderdeel van een succesvol gezondheidsprogramma is de transparantie. Wanneer je gezamenlijk werkt aan het verminderen van een erfelijke aandoening, is het essentieel dat iedereen inzicht heeft in die informatie en in welke lijnen deze aandoening voorkomt. Veel fokkers testen alleen voor zichzelf en zijn van mening dat gezondheidstesten alleen gedeeld hoeven te worden met de mensen die een kitten van hun kopen. Alhoewel dit heel redelijk klinkt, is de werkelijkheid dat veel meer fokkers belang hebben bij het zien van deze resultaten. De geteste kat kan een tante, grootouder of neef zijn van jouw eigen fokkat. Ook al hoeft de uitslag van die ene geteste kat niet direct gevolgen te hebben voor jouw kat, kunnen al deze stukjes aan informatie bij elkaar je helpen een completer beeld te geven van de gezondheid van de lijn van jouw kat.

Veel fokkers zijn bang dat als slechte resultaten zichtbaar zijn, dit hun reputatie kan schaden of dat er slecht over de fokker gesproken wordt. Gelukkig is het tegenovergestelde vaak waar. Wanneer fokkers open zijn over problemen die ze tegenkomen wordt dat vaak heel erg gewaardeerd. Het is wel belangrijk dat we als fokkers community elkaar steunen wanneer we slechte resultaten terugkrijgen. Ook al zijn lijnen zeer goed getest en doet de fokker er alles aan om een gezondheidsprobleem te voorkomen, kan het toch gebeuren dat een kat hierdoor getroffen wordt. Dit kan elke fokker overkomen en is niets om je voor te schamen.


Welke gezondheidsprogramma's zijn er?


Voor de Maine Coon zijn er de volgende gezondheidsprogramma's opgesteld: