Outcross

Wat is een outcross kat?

Een outcross kat is een kat waarbij de genetische variatie groot is, doordat je ongerelateerde katten binnen hetzelfde ras met elkaar verpaard (uitkruizing). Dit verschilt van de "mainstream" lijnen. Wanneer je ver genoeg terug gaat in de stamboom, zijn de meeste Maine Coons terug te herleiden naar een handjevol Maine coons (de top 5 voorouders):

  1. Andy Katt of Heidi-Ho

  2. Bridget Katt of Heidi-Ho

  3. Dauphin de France of Tati-Tan

  4. Tatiana of Tati-Tan

  5. Whittemore Smokie Joe

Het top 5 % geeft aan hoeveel procent van jouw kat overeenkomt met bovenstaande 5 Maine Coons (genetisch gezien).

Het top 3 % geeft aan hoeveel procent van jouw kat overeenkomt met kat 1, 2 en 3 (genetisch gezien).

Het top 2 % geeft aan hoeveel procent van jouw kat overeenkomt met kat 1 en 2 (genetisch gezien).

Hoe hoger deze percentages zijn, hoe nauwer de genetische variatie, en des te meer mainstream de kat is. Als je kat grotendeels gelijk is aan de rest van de populatie, dan voegt het genetisch gezien niet veel toe (maar wellihct heeft de kat wel andere belangrijke kwaliteiten). Om gezondheid van het ras op de lange termijn te waarborgen, is het nodig om Maine Coons uit andere lijnen te hebben die zoveel mogelijk ongerelateerd zijn aan deze 5 voorouders.

Deze outcross katten zijn waardevol voor het ras, omdat deze kat een bredere genenpool heeft. Wanneer er zich problemen voordoen in het ras, dan bestaan er nog katten met andere genen welke deze problemen mogelijk niet bezitten. Deze katten kunnen helpen het ras te behouden en vooral gezond te houden. Hierdoor werken met name outcross fokkers ook graag mee aan de opgestelde gezonheidsprogramma's. Je wilt immers wel weten of deze genetisch diverse kat geen erfelijke ziektes heeft en daarmee daadwerkelijk een toevoeging is voor het ras.

De percentages geven een idee hoe waardevol de kat in potentie is voor het ras (enkel kijkend naar de genetische variatie). Een outcross fokker is op zoek naar ongerelateerde katten (geen familie) om gezond nageslacht met een sterk immuunsysteem te creeëren. Dat klinkt logisch en eenvoudig, maar in de praktijk is het moeilijk om "nieuw bloed" te vinden omdat veel fokkers met dezelfde lijnen werken. In Nederland zijn honderden Maine Coon fokkers, maar het aantal outcross fokkers ligt niet hoger dan 5%. Hierdoor zijn outcross fokkers vaak genoodzaakt uit te wijken naar het buitenland om een Maine Coon met een niet gerelateerde lijn te importeren.

Technisch gezien kun je in de stamboom het onderstaand verschil zien tussen een outcross kat en een kat met een gemiddelde stamboom. De condities zijn overgenomen uit Pawpeds. De condities voor de extreme lijn heb ik zelf bedacht ;)

Het inteelt percentage is geen selectiecriteria waarop outcross kat wordt gedefinieerd. Natuurlijk speelt inteelt wel een belangrijke rol in de gezondheid en genetische variatie. Ik heb deze dan ook zelf toegevoegd aan bovenstaande schema's naar eigen inzicht. Overigens adviseert Pawpeds om het inteelt% onder de 10% te houden.

Het outcross fokken heeft twee grote nadelen.

1. De diverse genenpool gaat vaak ten koste van (een voorspelbaar) uiterlijk. Het uiterlijk van de kittens kan erg sterk variëren en soms afwijken van de rasstandaard. Outcross fokkers moeten hierdoor veel meer moeite doen om het type te behouden. Hier kunnen vaak generaties overheen gaan. De kans dat een outcross kat kampioen wordt op een show is veel kleiner maar zeker niet onmogelijk. De makkelijkste route hiervoor is lijnenteelt, wat door veel showfokkers wordt toegepast. Verparingen tussen familieleden is de snelste manier om uiterlijke kenmerken vast te houden of te vergroten in het nageslacht.

 

2. Door outcross als onderdeel van je fokprogramma te hebben, zijn je keuzemogelijkheden zeer beperkt. Er zijn niet veel outcross katers beschikbaar, waardoor je al snel een eigen kater moet aanschaffen. 

Het is een missie, een ideaal die bij je moet passen. Je fokt niet om kittens te verkopen, maar je fokt om waarde toe te voegen aan het ras. Dit vraagt een andere mindset en het is zeker niet de makkelijkste weg. Elke fokker kan een kater op een poes zetten en leuke kittens krijgen, maar om daadwerkelijk iets toe te voegen aan het ras daar gaat heel wat uren, tranen en ervaring in zitten. 

Is kat uit een extreme lijn per definitie slecht?

Nee niet alles is zo zwart wit als het misschien lijkt. Een kat uit een extremere of gemiddelde lijn kan zeker van toegevoegde waarde zijn wanneer deze kwaliteiten of kenmerken bezit die belangrijk zijn voor het ras of voor het kunnen voortzetten of verbeteren van je fokprogramma. Het ligt wat genuanceerder en gecompliceerder dan hier beschreven. Je zou bijvoorbeeld kunnen kiezen voor een kat met een rastypischer uiterlijk om meer type toe te voegen aan je outcrosslijn of om bepaalde eigenschappen die bij je kat ontbreken te kunnen compenseren.

Hoe zit het met de fokpoezen van Macadamia?

Alle vier mijn poezen zitten tussen outcross en het gemiddelde in. Ze hebben een goed type en mooi karakter. Een mooi startpunt waar vanuit ik verder kan werken richting outcross. Ik heb geen eigen dekkater en ben daardoor afhankelijk van de beperkte aanwezigheid van outcross dekkaters die andere fokkers ter beschikking stellen voor buitendekkingen. Mijn eerste fokdoel voor de komende generatie is om outcross nageslacht te krijgen. Vanuit daar wil ik binnen de outcross grenzen verder werken aan het verbeteren van het type volgens de rasstandaard mét behoud van het leuke karakter.

Hoe weet ik welke waarden (%) mijn kat heeft?

Opzoeken stamboom in Pawpeds

Dit kun je eenvoudig opzoeken in Pawpeds. Zoek eerst de stamboom op in pawpeds:

Je krijgt nu de stamboom te zien met de ouders en voorouders van de kat.

Opzoeken clones (klonen)%

Om de clones% te kunnen zien, klik bovenin de stamboom op "Clones". Je krijgt nu het % te zien, met daaronder de betrouwbaarheid van dat %. Als er voorouders niet in Pawpeds staan dan ontbreken er gegevens en kan het % hoger liggen dan nu aangegeven. Het clones% kan dus in werkelijkheid hoger zijn, indien alle gegevens bekend waren.

Opzoeken foundation %

Om de foundation % te kunnen zien, klik je bovenin de stamboom op "Foundation". Je krijgt nu de top 5, 3 en 2 percentagest te zien. Ook hier staat het betrouwbaarheidsfactor aangegeven. Indien niet alle voorouders in Pawpeds staan heeft dat invloed op de betrouwbaarheid van de percentages. Deze kunnen in werkelijkheid hoger zijn.

Opzoeken inteelt%

Voor outcross wordt niet gekeken naar het inteelt%, maar vaak zit er wel een verband tussen. Logischerwijs wil je het inteelt% zo laag mogelijk houden.

Wanneer je de stamboom van je kat in Pawpeds hebt geopend, zie je achter Inbreeding al een % staan. Dit is niet het totale inteelt% van je kat, maar slechts van de weergegeven generaties (standaard 4). Om het totale inteelt% te kunnen zien, klik je op de link Inbreeding of inteelt (afhankelijk van je taalinstelling). De tekst verandert dan in "Complete inbreeding" of "Totale inteelt", met daarachter het juiste %.

Outcross

Heeft een grote genenpool. Outcross kat heeft minimaal 1 van deze kenmerken:

Top 5   =< 50% 

Top 3   =< 35%

Top 2   =< 25%

Clones =< 20%

Lage inteelt: <10%

Gemiddelde kat

Mainstream lijnen

Top 5   tussen 65% en 70% 

Top 3   tussen 50% en 55%

Top 2   tussen 35% en 40%

Clones tussen 30% en 35%

Inteelt tussen 12-15%

Extreme lijn

Deze kat heeft een zeer nauwe genenpool

Top 5   > 75% 

Top 3   > 60%

Top 2   > 45%

Clones > 40%

Inteelt > 25%

© 2019 All rights reserved

Pictures, video's, text and other content cannot be copied or used without permission

Voorburg, The Netherlands

G2RibbonSmall.gif

We are a member of:

Unique visitors since 2018:

Number of visits since 2018: